Status Legaltech 2020

j

Gepubliceerd

23 januari 2020

Auteur

Coen Bröcker

}

Leestijd

15 minuten

De adoptie van zowel nieuwe als bestaande legaltech oplossingen verloopt tergend traag. Dit is de conclusie van een onderzoek naar legaltech welke ik de laatste drie maanden van 2019 heb gehouden onder 50 advocaten en managing partners. Onderzocht is onder meer welke technische oplossingen en innovaties momenteel en in 2020 de aandacht van advocaten hebben.

Innovatie is een ver-van-mijn-bed-show in de advocatuur

Je zou verwachten dat met name de grote en middelgrote advocatenkantoren ruim budget hebben voor innovatie. Die perceptie klopt echter niet. Natuurlijk zijn er uitzonderingen. Doch, ook Kennedy Van der Laan kondigde in december aan, een punt te zetten achter hun legaltech activiteiten. De reden: “De legaltech markt is te onvolwassen”. Jammer, als je bedenkt dat innovatie, synoniem voor vernieuwing is. Innovatie is in de kern “onvolwassen”.

Innoveren is ontdekken. Nieuwe manieren proberen te vinden zodat de wereld eenvoudiger wordt. Innovatie gaat met vallen en opstaan en het vergt doorzettingsvermogen. Bij innovatie hoort een solide businessplan, een goede strategie en een sluitende ROI. Dat laatste wordt vaak vergeten, waardoor 70% tot 80% van de projecten mislukt. Als je het proces echter goed implementeert, dan zijn de rendementen hoog. 

Innovatie in de juridische sector wordt voornamelijk ingezet om reclame mee te maken en niet om het rendement te verhogen. Opvallend genoeg zijn het de nieuwkomers die met magere budgetten innoveren en zich durven te onderscheiden met innovatieve diensten en verdienmodellen. Al dan niet voortbordurend op reeds bewezen legaltech.

“Advocaten vinden het lastig om te investeren in de toekomstige generatie. Dit gaat namelijk ten koste van het partnermodel”

Hendrik-Jan Bleijerveld (Partner / Advocaat HVG Law)

De gevoelige snaar

Hoe het komt het dat juridische bedrijven niet innoveren? Volgens Hendrik-Jan Bleijerveld, partner advocaat bij HVG Law, is er onderliggend een probleem: “Advocaten vinden het lastig om te investeren in de toekomstige generatie. Het gaat namelijk ten koste van het partnermodel.” 

“Nagenoeg de hele winst wordt jaarlijks uit de onderneming gehaald waardoor de continuïteit van deze kantoren op het spel staat.” Volgens Blijerveld, dient men af te stappen van het oude partnermodel en een gericht prestatiebeleid formuleren. “Partners zien dit echter niet zitten omdat het de partnerbeloning raakt.”

Een IT directeur van een internationaal advocatenkantoor erkent dit en stelt ook dat advocatenkantoren voornamelijk door advocaten worden gemanaged. “Eigenlijk is dat vreemd. Alsof een chirurg een ziekenhuis runt”, aldus deze directeur.

“advocatenkantoren worden voornamelijk gemanaged door advocaten. Eigenlijk is dat vreemd. Alsof een chirurg een ziekenhuis runt”

Bedrijven dienen gerund te worden door mensen met verstand van zaken. Uiteindelijk is dat beter voor de business. De meeste advocatenkantoren zijn hierop niet toegelegd.

Algemeen blijkt dat bij advocatenkantoren boven de 30 man de drie voornaamste managementrollen: commercieel, financieel en operationeel, goed zijn vertegenwoordigd. Wel valt op, dat deze rollen merendeels door personen met een juridische achtergrond worden vervuld.

Operationeel managers zijn verantwoordelijk voor de performance en kwaliteit van een organisatie. Zij brengen alle processen in balans met de financiële en commerciële organisatie. Bij advocatenkantoren betekent dit, dat zij een efficiënt crm systeem, een efficiënt financieel systeem en een efficiënte (juridische) procesorganisatie implementeren. De effectiviteit bepaalt daarbij de kwaliteit van de organisatie. In een volgend artikel zal ik hier dieper op ingaan.

Op commercieel vlak wordt innovatie en legaltech voornamelijk gebruikt als marketingtool in uitingen richting de markt.

“Je kunt legaltech ook gebruiken om omzet te vergroten”

Slechts weinig advocatenbedrijven gebruiken legaltech om omzet te vergroten. Als je ervoor zorgt dat juridische processen afgestemd zijn op de processen bij de klant, verbeter je niet alleen de kwaliteit van de dienstverlening, maar vergroot je ook de omzet.

Commercie heeft bij de meeste kantoren echter weinig prioriteit. Desondanks zegt 67% van de kantoren in 2020 technologie in te willen zetten ten behoeve van hun clientèle. Men wil meer omzet genereren, transparanter zijn en cliënten beter faciliteren. Dit staat in schril contrast met de roadmap daar naartoe. 82% van de bedrijven heeft namelijk geen legaltech of IT-roadmap gedefinieerd!

Kantoren die nauwelijks met technologie bezig zijn, hebben meer moeite het hoofd boven water te houden. Bij deze kantoren valt op, dat de operationele functie meestal niet wordt vervuld. Het verklaart waarom besluiten niet worden genomen of uitgesteld. Men is immers juridisch opgeleid en heeft men geen affiniteit met bedrijfsmatige processen en technologie. Kosten kunnen daardoor moeilijk tegen de baten worden afgewogen. Die kantoren zijn sterk gebaat bij een dienstverlener die daar wel ervaring in heeft en met hen meedenkt!

Om deze kantoren tegemoet te komen heb ik online een eenvoudige rekentool gezet. Hiermee worden besparingen en efficiëntie ruwweg inzichtelijk gemaakt.

Doet veranderen echt pijn?

De digitale transitie gaat gestaag door. Of het nu gaat om techniek of om diensten. Innoveren blijft onvermijdelijk om de continuïteit van een business te waarborgen. Binnen de advocatuur ontbreekt vaak de expertise hiervoor.

Grote advocatenkantoren dienen meer in te zetten op innovatie. Zij bepalen de markt. Het geeft hen voorsprong ten opzichte van de rest. De Big Four zijn inmiddels formidabele challengers hierin. Zij zijn een niet te onderschatten bedreiging op de juridische markt. Complete businessunits zijn continu bezig met innovatie. Zij vergroten hun marktaandeel door in andere sectoren disruptieve diensten aan te bieden.

Ten aanzien van het partnermodel, is het mijns inziens op korte termijn niet realistisch dit overhoop te gooien. Of het noodzakelijk is, laat ik aan u. Het is echter wél noodzakelijk budget te reserveren voor bedrijfsontwikkeling. Denk na over de toekomst van het advocatenbedrijf. Op de middellange termijn zet de digitalisering namelijk steeds meer de werkgelegenheid en het verdienmodel onder druk. 

Laat u bijstaan door specialisten

In mijn volgende artikelen ga ik dieper op de materie in. Waar mogelijk bied ik concrete handvaten waarmee u zich kunt voorbereiden op de transitie.

Coen Bröcker is Chief technology Officer bij Stackbee. Sinds 2006 helpt hij startups en bedrijven bij het succesvol maken van hun producten en diensten. Stackbee is onderdeel van de Provide Group.

Stackbee richt zich specifiek op IT en innovatie voor advocatenkantoren.